
Çocuklar İçin En İyi 10 Dinozor Filmi
1990’lardan itibaren sinema, dijitalleşmenin ve görsel efekt teknolojilerinin yükselişe geçmesiyle tıpkı Jurassic Park’takine (1993) benzer bir tür “dinozor devrimi”ne tanık oldu. Yalnızca çocuklar değil, yetişkinler için de dinozorların beyazperdede “yeniden canlanıyor” olması hem büyük şaşkınlık yarattı, hem de sinema salonları tarih öncesinden gelen bu misafirler sayesinde dolup taştı. Görkemli cüsseleri ve ihtişamlı doğalarıyla çocukları daima büyüleyen dinozorların “modası” bugün bile hâlâ geçmedi.
Bu listemizde, yetişkinlere yönelik yapımlardan ziyade çocuklarınıza izletebileceğiniz daha eğlenceli ve şiddet dozu az olan dinozor filmlerini iyiden kötüye sıraladık. Elbette bazı yapımlarda yaş sınırı yok, kaç yaşında olursanız olun büyük bir keyifle izleyebileceğiniz filmler de seçtik. Elbette sıralamamızda görsel efektlerin kalitesi önemli bir ölçüt, öte yandan filmlerin genç seyirciyle kurduğu iletişimi de önemsiyoruz. Kimi gerçeğe daha yakın, kimiyse çizgi karakterlere bürünmüş birbirinden ilginç dinozorları konuk ettiğimiz listemiz, huzurlarınızda…
Listemizin zirvesinde 2000’lerin en sevilen animasyon serilerinden Buz Devri’nin üçüncü halkası Buz Devri 3: Dinozorların Şafağı (2009) var. Bir Tyrannosaurus’un yumurtalarını çalan meşhur kahramanımız Sid’in kaçırılmasıyla başlayan hikâye, buzların altında gizli kalmış bir dinozor diyarında geçiyor. Serinin duygusal dozu çok daha yüksek ilk iki filmiyle karşılaştırıldığında, Dinozorların Şafağı’nın eğlence ve aksiyon namına çok daha tatmin edici bir film olduğunu söyleyebiliriz. Dinozorların olduğu bir diyarda, aksiyonun olmaması zaten düşünülemezdi. Hem kahramanlarımızın buzların dışında bir diyarda görmek, hem de dinozorların “doğal ortamında” izlemek farklı bir deneyim sunuyor. Dinozorların günümüzde bilimsel mucizelerle yeniden canlandırması hikâyesinden bıktıysanız, bir tür “dönem işi” olan Dinozorların Şafağı’nı sevebilirsiniz. Nesli tükenmiş hayvanlardan eğlenceli bir geçit sunan film, genç seyircilerimiz için de hemen içine girecekleri rengarenk bir dünya vadediyor.
Listemizin ikinci sırasında, efsanevi animasyonlara imza atan Pixar yapımı bir film var: İyi Bir Dinozor (2015). Küçük bir dinozor ve bir çocuk arasındaki arkadaşlığı konu edinen yapım, listemizde çocuklara gönül rahatlığıyla önerebileceğimiz yapımlardan biri. Dinozorların neslinin tükenmesine neden olan asteroidin dünyaya çarpmadığı alternatif bir evrende geçen film; bilim ve fantezinin bir araya geldiği, hem tanıdık hem de büyülü bir dünya kuruyor. Bir yandan doğa tarihine dair öğretici bir niteliği de olan yapım, arkadaşlık temasını olabildiğince naif ve eğlenceli bir biçimde işliyor. Toy Story (1995), Inside Out (2015) ve Coco (2017) benzeri Pixar filmlerinde olduğu gibi, yine çocuklara karmaşık kavramları hikâyeler yoluyla anlatmayı hedefleyen yapım, bu sefer "korku" teması üzerine eğiliyor. Her ne kadar filmin daha çok çocuklara yönelik olduğunu söylesek de, tüm Pixar yapımlarında olduğu gibi mutlaka kendinizden ve “içinizdeki çocuktan” parçalar bulabileceğiniz bir film İyi Bir Dinozor.
Listemizin üçüncü sırasında 2000’lerin sevilen macera filmlerinden Dünyanın Merkezine Yolculuk (2008) var.Jules Verne’in 1864 tarihli aynı adlı klasiğinden uyarlanan film, aynı zamanda 4D teknolojisinin tanıtıldığı ilk yapımlardan biriydi. (Dinozor filmlerinin, sürekli yeni bir sinema teknolojisinin tanıtımı için kullanılması, Spielberg’in Jurassic Park’taki (1993) vizyonunu doğrular nitelikte: “Bir tanrı olarak sinema”) Kendini dinozorların olduğu fantastik bir dünyada bulan bir bilim adamına odaklanan film, tam olarak bir dinozor filmi değil aslında. Daha çok, tıpkı Jumanji’de (1995) olduğu gibi bir fantastik (ya da tarihi) varlıklar geçidi söz konusu burada da.
Dünyanın jeolojik tarihine “diklemesine” bir giriş yaptığınız yapımda, dinozorları en gerçekçi halleriyle görüyorsunuz, öyle insanlaştırılmış, dost canlısı yaratıklar değiller. Sizi “yeryüzünden” fazla uzaklaşmadan fantastik diyarlara taşıyan macera-bilimkurgu türünü seviyorsanız ve çoğu nesle bu türü tanıtan Jules Verne’in bir hayranıysanız, film tam size göre. Öte yandan uyaralım, zaman zaman korkutucu olabilecek sahneleriyle Dünyanın Merkezine Yolculuk, yaş olarak biraz daha büyük çocuklara daha uygun bir yapım. Filmi beğenirseniz, aynı dönemden bir başka Jules Verne uyarlaması, Around the World in 80 Days’i (2004) de izlemenizi öneririz.
Adeta “yeniden yarattığı” dinozorlarla listemizin dördüncü sırasına yerleşen Dinosaur Island (2014), 2010’ların görsel anlamda başarılı canlı çekim dinozor filmlerinden biri. (Ancak bu başarının çocuk filmleri kategorisinde olduğunu ekleyelim) Özellikle farklı türlerden gerçekçi dinozor tasarımlarıyla öne çıkan film, kendisini tarih öncesi dönemden kalma yaratıklarla dolu bir adada bulan 13 yaşındaki Lucas ve 1950’lerden gelen arkadaşı Kathryn’in maceralarını takip ediyor. 7 yaş üzeri çocuklar için daha uygun olan yapım; aksiyon dolu anlatısı ve uçsuz bucaksız doğa manzaralarıyla etkileyici bir atmosfer kuruyor. Oyunculuklar çocuk oyuncuların zayıf performansı nedeniyle biraz sırıtsa da, genç izleyicilerimiz için bu çok sorun olmayacaktır. Çocuğunuz için kolay takip edilebilir ve macera odaklı bir hikâye arıyorsanız, farklı dönemleri fantastik bir anlatıyla bir araya getiren Dinosour Island’a bir şans verin deriz.
Görsel efekt teknolojilerinin yükselişe geçtiği 2000’lerin en heyecan uyandıran yapımlarından Dinozor (2000), yalnızca çocuklar için değil yetişkinler için de izlemesi oldukça keyifli bir “tarihi” film. Günümüzün 65 milyon yıl öncesinde geçen hikâye, ailesinden uzak düşen Aladar isimli bir dinozorun öyküsü üzerinden, dinozorların sonunu getirecek olan meteor yağmuru ve etkilerine bakıyor. Filmin görsel efektleri dönemine göre oldukça başarılı, özellikle de CGI animasyonuyla yaratılan dinozorların, canlı çekim mekânlarla bir araya gelmesi o dönem için yenilikçiydi. Bugünden izlediğinizde bu efektler biraz gözünüze batabilir, dolayısıyla Jurassic World (2015) tarzı bir görsellik beklememenizi tavsiye ederiz. Ek olarak senaryonun de “dinozor diyaloglarının” biraz basit kaçtığını ekleyelim. Yetişkin izleyicilerimize biraz demode gelebilecek bu yapım, çocuklar içinse hâlâ en ideal dinozor filmlerinden biri.
Listemizde ikinci yarıya geçerken, sıralamadaki diğer yapımlara göre biraz daha eski tarihli bir filme yer veriyoruz: The Land Before Time (1988). Yapımcıları arasında bilimkurgunun ustaları Steven Spielberg ve George Lucas gibi isimlerin de yer aldığı animasyonun tek eksisi, görsel teknolojilerin fazla gelişmediği bir dönemde çekilmiş olması. Annesini kaybeden Littlefoot adındaki küçük bir Apatosaurus’a odaklanan film, farklı türlerde dinozorlara ve dönemin yaşam şartlarına yer vermesiyle hem eğlenceli hem de oldukça eğitici bir anlatıya sahip. Biraz 40’lardaki Disney animasyonlarının naif tarzını hatırlatan film, yetişkin izleyiciler için fazla çocuksu kalabilir. The Land Before Time için “bir aile filmi” diyemesek de, çocukların fazlasıyla keyif alacağı bir animasyon klasiği diyebiliriz… Filmin piyasaya video olarak sürülen 13 farklı devam filmi olması, çocukların kalbine kurduğu tahtın bir başka kanıtı.
90’ların bir başka sevilen animasyonu Bir Dinozorun Anıları (1993), zamanda geriye giderek dinozorları daha “zeki” varlıklar haline getiren bir bilim adamının yaşadıklarına odaklanıyor. Yapımcıları arasında bir kez daha dinozor türünün yaratıcısı diyebileceğimiz Spielberg’in yer aldığı film, Jurassic Park’la aynı sene vizyona girmiş daha “aile dostu” bir dinozor filmi olarak pazarlanmıştı. Kimi izleyicilerimiz, filmi bugünden izlediklerinde hem görsel olarak hem de hikâye anlamında basit bulabilir. Özellikle yeni animasyonların kalitesine alışmış olan yaşça küçük ocuk izleyicilerimizin de biraz sıkılması mümkün. Ancak 90’lar animasyonlarının ve “aile filmlerinin” özlemini çekenler ve nostaljik bir deneyim yaşamak isteyenler, filme bir göz atabilir.
Listemizin sonuna yaklaşırken seksenlerden bir başka filme yer veriyoruz: Walt Disney Stüdyoları imzalı Baby: Secret of the Lost Legend (1985). Orta Afrika’daki araştırma gezileri sırasında brontosaurus türünde bebek bir dinozorla karşılaşan iki bilim insanına odaklanan yapım, özellikle 80-90’lar ana akım Hollywood sinemasında yükselişe geçen macera filmlerinden izler taşıyor. Özellikle listemizde de yer alan Dünyanın Merkezine Yolculuk’u sevdiyseniz, bu filme de bir göz atın deriz. Her ne kadar filmin dinozor tasarımları aslına uygun şekilde yapılmış olsa da, dönemi gereği görsel efekt beklentilerinizi minimuma indirmenizi tavsiye ediyoruz. Indiana Jones (1981) geleneğinden giden filmin Afrika temsilinin de biraz sorunlu olduğunu ekleyelim.
BBC Earth imzalı Dinozorlarla Yürümek (2013), kanalın 1999 tarihli belgesel türündeki mini dizisinden esinleniyor. Dinozorlarla ilgili pek çok çocuk ya da aile filminin tersine, tarihsel ve bilimsel gerçekliğe olabildiğince yakın duran filmde 12 farklı dinozor türü keşfedeceksiniz. Çekimleri Yeni Zelanda ve Alaska gibi görsel olarak zengin coğrafyalarda gerçekleşen filmdeki dinozorları tasarlayan isim ise, Disney’in 2000 tarihli Dinozor filmindeki tasarımlarıyla tanıdığımız David Krentz. Listemizde de yer verdiğimiz Dinozor’un kahramanı Aladar’a kanınız ısındıysa, Dinozorlarla Yürümek’i de sevmeniz muhtemel. Filmimiz, özellikle doğa bilimlerine ilgili ve dinozorlara dair daha bilimsel bir merak taşıyan yaşı büyük genç izleyicilerimiz, Discovery Channel-National Geographic hayranları ve sıkı doğa belgeseli takipçileri için biçilmiş kaftan.
Listemizin son sırasında farklı bir coğrafyadan, Güney Kore’den bir dinozor filmine yer veriyoruz: Dino Time (2012). Ernie isimli bir çocuğun dinozor devrine kadar varan yaramazlıklarını konu alan animasyon, çoğunlukla ticari amaçlarla çekilmiş bir çocuk filmi. Bu nedenle listemizdeki diğer yapımlardan anlatı yapısı, hikâyesinin derinliği ve animasyon kalitesi anlamında daha zayıf bir film. Filmin yine de yaşı küçük seyircilerimizi canlı renkleri, sevimli animasyon karakterleri ve mizahıyla tavlaması mümkün. Hikâyeye serpiştirilmiş olan, çocukların kendi ayakları üstünde durmasına dair mesajlar da, basit hikâyesine rağmen filmi bir adım öteye taşıyor. Oyun ve eğlencenin daha ağır bastığı ve dinozorların sevimli yaratıklar olarak resmedildiği yapım, tarihin derinliklerinden gelen kahramanlarımızın korkutucu taraflarını pek sevmeyen çocuklar (ve aileleri) için ideal bir seçenek.

































